Studia internetowe w praktyce

Oferta studiowania na odległość jest skierowana przede wszystkim do osób, które chcą się kształcić, ale nie dysponują czasem, aby podjąć studia w normalnym trybie. Nawet studia zaoczne wymagają wolnych weekendów co najmniej raz na dwa tygodnie. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą lub wykonujących rozmaite zlecenia może to nie być łatwe. Uczelnie kierują swoje oferty do osób pracujących za granicą. Nauka przez Internet stanowi również doskonałą okazję do nauki osobom niepełnosprawnym i ograniczonym ruchowo. Z myślą o nich materiały dydaktyczne tworzone są zgodnie z przyjętymi regułami dla osób niepełnosprawnych. Najbardziej popularną w tym zakresie jest norma tzw. „Section 508”.

Czy warto?

Często zadawanym pytaniem z pewnością jest, czy nauka przez Internet jest tak samo efektywna jak nauka w trybie tradycyjnym. Nie sposób jednak udzielić na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi. Zgodnie z publikacjami na temat e-learningu i jego zastosowaniu w studiowaniu jest to możliwe przy dużym zaangażowaniu słuchaczy oraz dzięki utrzymywaniu kontaktu z wykładowcami i koordynacji ich pracy przez uczelnię. Dlatego też wszystkie oferty uczelni mają raczej charakter tzw. „blended-learning” (nauczanie hybrydowe). Formuła ta łączy techniki nauczania na odległość z nauczaniem w tradycyjnej formie. W trybie stacjonarnym odbywają się zazwyczaj konsultacje z wykładowcami, wspólne warsztaty oraz sesje egzaminacyjne. Dzięki pracy na uczelni można korzystać z pomocy naukowych i sprzętu, do którego nie ma dostępu podczas pracy w domu.

Wirtualna aula na Akademii Internetowej

Jak przyznają autorytety w dziedzinie dydaktyki, jednym z czołowych czynników, które mają wpływ na skuteczność nauki jest komunikacja między nauczycielem i uczniem. Zatem wydaje się, że nie sposób wyeliminować elementów nauczania tradycyjnego całkowicie, sprowadzając go tylko do elementów sprawdzania wiedzy podczas egzaminów. W przeciwnym wypadku mielibyśmy do czynienia tylko z samokształceniem, które skutecznie można przeprowadzać w odniesieniu na przykład do kursów internetowych.

Takie podejście ze strony uczelni pozwala zapewnić bezpieczeństwo w zakresie jakości kształcenia. Zwłaszcza, gdy procesem nauczania zdalnego kierują wybitni specjaliści z tytułami naukowymi posiadający doświadczenie w pracy ze słuchaczami studiującymi stacjonarnie. Są oni w stanie porównać poziom wiedzy studentów w sposób tradycyjny i eksternistyczny.

Można się spotkać z opiniami, że stopień przyswajania wiedzy osób uczących się zdalnie nie odbiega od osób studiujących stacjonarnie. Jednak w większej mierze zależy to chyba od cech indywidualnych słuchacza, jego zaangażowania i determinacji. Z tego powodu właśnie jest wiele wypowiedzi, świadczących o tym, że studiowanie na odległość jest trudniejsze. W miarę trudności w przyswajaniu wiedzy maleje motywacja, zaś natłok codziennych spraw nie sprzyja koncentracji na nauce. Brak samozaparcia prowadzi często do przerwania nauki.

Należy wziąć pod uwagę ten czynnik decydując się na naukę z domu i warto dowiedzieć się, czy istnieje możliwość zmiany formy nauki w trakcie studiów na studia zaoczne lub wieczorowe. Szkoda przecież stracić poświęcony czas na naukę i zrezygnować z powodu słabej samodyscypliny.

Ile to kosztuje?

Zdążyliśmy się przyzwyczaić do tego, że te same towary i usługi w Internecie są tańsze lub są wręcz za darmo. Przyczyniła się do tego popularyzacja banków internetowych, aukcji, dystrybucji treści multimedialnych itp. W przypadku studiów jest podobnie. Studiowanie przez Internet jest tańsze, jednak ceny niewiele odbiegają od kosztów studiów zaocznych. Dzieje się tak, gdyż przygotowanie profesjonalnych materiałów dydaktycznych w formie elektronicznej kosztuje sporo, do tego dochodzą koszty odpowiedniej infrastruktury teleinformatycznej itp.

W przypadku większej popularyzacji tego sposobu nauczania można się spodziewać pewnego obniżenia kosztów, jednak z pewnością nie nastąpi to szybko. W zamian za to absolwent otrzymuje dyplom nie różniący się niczym od dyplomu ukończenia studiów w tradycyjnym trybie.

Jaka jest oferta?

W poniższej tabelce można znaleźć informacje o aktualnych ofertach studiów na odległość oferowanych przez polskie uczelnie. Zastrzegamy sobie, że oferta ta może nie być kompletna, a po szczegółowe informacje należy się zwrócić bezpośrednio do uczelni. Nie chcąc zaciemniać obrazu pominęliśmy wiele informacji, które mogą świadczyć o zróżnicowaniu charakteru nauki na poszczególnych uczelniach.

Jaka jest popularność studiów przez Internet?

Nie sposób podać konkretnych liczb, mówiących o tym, jaki odsetek studentów wybiera taki sposób przyswajania wiedzy i zdobywania dyplomów. Uczelnie niechętnie publikują tego rodzaju statystyki. Wśród ofert studiów na stronach internetowych uczelni nie jest łatwo również dostrzec możliwości nauki zdalnej. Można łatwo odnieść wrażenie, że użycie technik e-learningowych traktowane jest jako działalność poboczna, a prezentowane informacje nie są pierwszej świeżości. Może to dziwić zwłaszcza, że odbyliśmy wycieczkę po witrynach internetowych uczelni w trakcie trwania naboru studentów na rok akademicki 2007/2008. Najczęstszą praktyką jest publikacja informacji o możliwości wspomagania nauczania tradycyjnego publikowaniem materiałów pomocniczych dla słuchaczy w Internecie. Zdarza się, że uczelnie traktują platformy e-learningowe jako rodzaj testów i kierują ją raczej do nauczycieli i redaktorów. Jest to zjawisko dość zachowawcze, pozwalające na wykorzystanie nowego kanału wymiany informacji do procesów dydaktycznych w przyszłości, bez znaczących inwestycji w tym kierunku na dzień dzisiejszy.

W przypadku skąpej oferty oraz promocji studiów w formule e-learningu można wysnuć wnioski o tym, że studia przez Internet to nadal kwestia przyszłości. Przyczynia się do tego skutecznie stanowisko polskiego rządu (http://www.kursolandia.pl/aktualnosci/studia-przez-internet-na-40.html ), który w bieżącym roku zrobił krok wstecz ograniczając możliwości studiowania na odległość. Być może w przypadku odniesienia sukcesów e-edukacji w innych krajach europejskich zmieni się również stanowisko polskich decydentów.

Analizując aktualne oferty studiowania na odległość można też zauważyć, że oferta nieco się skurczyła w porównaniu z poprzednim rokiem akademickim, gdyż kilka uczelni wycofało się z tej formy nauczania.

Taki stan rzeczy kontrastuje jednak z entuzjastycznymi wypowiedziami o zastosowaniach e-elearningu i jego skuteczności. Być może mamy do czynienia z sytuacją, gdzie dużo się pisze i mówi o e-learningu, zaś jego rzeczywiste wykorzystanie nie jest jeszcze pełne.

Jaka będzie przyszłość?

Nie sposób ministerialnymi rozporządzeniami zatrzymać zmian. Popularność zdobywa termin „społeczeństwa informacyjnego”, oznaczający powszechne korzystanie z nowych technologii, komputerów i globalnej sieci. Rozwój wykorzystania komputerów i Internetu dotknął każdej dziedziny życia, zatem w przypadku szkolnictwa wyższego nie jest inaczej. Należy się spodziewać w przyszłości mniejszej dawki sceptycyzmu i rozwoju e-edukacji na każdym poziomie. Wiele zależy z pewnością również od pracodawców, którzy zatrudniają absolwentów studiów internetowych. Kiedy większe grono społeczeństwa przekona się do nauczania na odległość można sobie wyobrazić, że termin „studia eksternistyczne” będzie równoważny studiowaniu przez Internet.

Oprócz barier psychologicznych i społecznych dodatkową barierą do przełamania w rozwoju nauczania na odległość może być brak odpowiednich funduszy na rozwój projektów e-learningowych, dlatego należy docenić starania decydentów Unii Europejskiej, która kieruje duże środki na rozwój i popularyzację zjawiska nauczania przez Internet.

Wycieczka po kampusie Wyższej Szkoły Biznesu

Podsumowanie

Studia przez Internet podobnie jak każda metoda zdobywania wiedzy ma swoje wady i zalety. W tym miejscu chcielibyśmy je podsumować.

Zalety:

• nauka w dowolnym czasie i miejscu;
• zrównanie szans dla osób niepełnosprawnych;
• poziom nauki i wymagania nie odbiegają od nauczania tradycyjnego;
• równoważny dyplom ukończenia studiów;
• alternatywa dla osób pracujących;
• materiały dydaktyczne w atrakcyjnej formie.

Wady:

• mniejsze możliwości komunikacji nauczyciel-uczeń oraz uczeń-uczeń;
• potrzeba silnego zaangażowania i determinacji;
• sceptyczne podejście w społeczeństwie do nauki na odległość.

Artykuły o podobnej tematyce:

• Dorobek Polskiego Uniwersytetu Wirtualnego
• Klik, klik, czyli nauka na odległość
• Konferencja Technology-Enhanced Learning
• Studia przez Internet na 40%